Por que unha web necesita mantemento aínda que non a toques

Unha web publicada non queda parada. Os ficheiros que se subiron hai un ano seguen sendo os mesmos, pero todo o que hai arredor móvese constantemente: o certificado que a cifra, o servidor que a serve, o navegador que a abre e o servizo que envía os seus formularios. Por iso unha web abandonada non se conserva. Degrádase.

Convén entender que se degrada exactamente, porque é xusto o que separa un mantemento que fai falta dunha cota que só aparece no extracto do banco.

O certificado caduca, e rara vez en horario de oficina

O cadeado que aparece xunto ao enderezo vén dun certificado de seguranza con data de caducidade: normalmente tres meses, ás veces un ano. Mentres se renova só, ninguén se decata de que existe. O día que a renovación falla (porque cambiou unha configuración do dominio, porque o servidor se reiniciou a medias, porque venceu a tarxeta coa que se pagaba), o navegador deixa de amosar a web e pon no seu lugar unha pantalla de aviso que di que o sitio non é seguro.

Practicamente ningún visitante pasa desa pantalla. E como os certificados non caducan en martes pola mañá, o habitual é decatarse por un cliente que chama o luns preguntando se a empresa pechou.

Os fallos de seguranza descóbrense despois de publicar

Unha web apóiase en software que escribiron outros: o xestor de contidos, as súas extensións, a versión da linguaxe coa que funciona o servidor. Ese software audítase de forma continua e, cando aparece un fallo, publícase xunto coa súa corrección. A publicación é aberta por deseño, porque o seu obxectivo é que todo o mundo actualice.

O efecto secundario é que tamén informa a quen se dedica a buscar sitios sen actualizar. Os ataques a webs pequenas case nunca son dirixidos: son varridos automáticos que proban vulnerabilidades xa coñecidas en miles de dominios por hora. Non fai falta ser un obxectivo interesante para que te atopen, abonda con non ter actualizado.

Os navegadores cambian varias veces ao ano

Chrome, Safari e Firefox actualízanse cada poucas semanas. A maioría deses cambios non rompe nada, pero algúns retiran funcións antigas, endurecen os requisitos de seguranza ou cambian a forma en que se tratan as cookies de terceiros. Unha web construída co que era correcto en 2022 pode atoparse en 2026 cun mapa que xa non carga, un vídeo incrustado que amosa un recadro baleiro ou unha tipografía que deixou de aplicarse.

Nada disto xera un aviso. A web segue abríndose con normalidade; simplemente, unha parte dela deixou de funcionar e só se ve entrando a mirar.

O formulario que deixa de enviar e non o di

É o fallo máis caro e tamén o máis silencioso. Un formulario de contacto non manda o correo pola súa conta: apóiase nun servizo de envío coa súa clave, a súa cota mensual e uns requisitos de configuración no dominio. Calquera desas tres pezas pode romper soa. Unha clave que caduca, un plan gratuíto que esgota o seu límite, un rexistro de autenticación que quedou obsoleto e fai que a mensaxe acabe no cartafol de correo lixo.

Mentres tanto, o formulario segue amosando «Grazas, recibimos a túa mensaxe». Quen escribe cre que escribiu. Quen tiña que recibir cre que ese mes non escribiu ninguén. Cando alguén o detecta pasaron meses e non hai forma de recuperar esas peticións.

Que cobre un mantemento serio

Un mantemento que merece o nome inclúe, como mínimo:

• Actualizacións do sistema e dos seus compoñentes, cunha copia previa e unha comprobación posterior de que a web segue funcionando.
• Copias de seguranza automáticas, gardadas fóra do mesmo servidor e restauradas de cando en vez. Unha copia que nunca se probou é unha copia da que non se sabe nada.
• Vixilancia activa: caídas, estado do certificado e unha proba periódica de que o formulario de contacto chega de verdade ao seu destino.
• Renovacións de dominio e certificado antes da data, non despois do aviso.
• Un tempo de resposta por escrito. «Soporte» non significa nada. «Respóndese en menos de 24 horas laborables» si.
• Un número de cambios ao mes incluídos, co que queda fóra expresado coa mesma claridade que o que entra.

Como distinguilo dunha cota

Unha cota sen mantemento detrás recoñécese polo que non pode amosar. Catro preguntas adoitan abondar:

1. Que se fixo o mes pasado? Un mantemento real deixa rastro: actualizacións aplicadas, incidencias resoltas, copias verificadas. Se a única resposta é «vixiar», non hai nada que amosar porque non hai nada que contar.
2. Onde se gardan as copias e cando se restaurou unha por última vez? Se están no mesmo servidor que a web, non son copias: son o mesmo punto de fallo por duplicado.
3. Como se detecta unha caída, por vixilancia automática ou porque chama un cliente?
4. Que ocorre se se cancela o mantemento? Se é mantemento sobre unha web túa, a web queda e o que se vai é quen a coida. Se a cota ademais a aloxa, deixa de publicarse, e entón hai que preguntar se o traballo se conserva e volve ao contratar de novo ou se se borra. As dúas formas son lexítimas; a que non o é é a que non cho di antes de asinar.

A orde de magnitude

Case todo o anterior describe unha web construída a medida sobre un xestor de contidos: hai extensións que actualizar, un servidor que administrar e unha persoa que entra a facelo. Para un autónomo ou unha pequena empresa en España, ese mantemento con actualizacións, copias, vixilancia e un número razoable de cambios ao mes móvese entre 35 € e 150 € ao mes, IVE incluído, segundo o tamaño do sitio e o tempo de resposta comprometido. O que se paga aí é tempo de alguén, e por iso custa o que custa.

Hai outra forma de que saian as contas, e non consiste en traballar máis barato: consiste en non ter ese traballo diante. Unha web servida como ficheiros estáticos non leva xestor de contidos nin extensións, así que non hai versións que perseguir nin a superficie coñecida que varren os ataques automáticos. O certificado e as copias lévaos o sistema, e os cambios de contido faios o seu dono no editor, no momento, sen pedirlle quenda a ninguén.

Ese é o enfoque de Díaz Oliva: unha cota ao mes segundo o plan, e aí dentro está todo o mantemento. A web servida co seu certificado, as súas copias e o editor aberto para cambiar o que queiras as veces que queiras. Non hai ningunha cota de mantemento enriba, nin ningún extra que contratar aparte.

Comparar as dúas cifras sen mirar que hai debaixo non di nada: a de arriba paga a alguén que entra a manter un sistema, e a de abaixo paga que ese sistema non faga falta. O que convén preguntar é o mesmo nos dous casos, que é a lista anterior: que se fixo o mes pasado, onde están as copias e que ocorre ao cancelar.

Calquera das dúas sae barata comparada con refacer unha web que estivo dous anos sen tocar, e desde logo máis barata que seis meses de formularios que non chegaban a ningunha parte.

Se o que buscas é non ter que acordarte de nada disto, a web móntase aquí e o mantemento vai dentro desde o primeiro día: crearla e probala non custa nada, e a cota empeza cando decides publicala.